Skip to content

Kurkuma

Picture of Claire
Claire

Gezondheidsdeskundige Vaud

Kurkuma, een briljante gouden specerij, heeft zijn wortels diep in de traditionele Aziatische geneeskunde en keukens. Deze veelzijdige wortel, wetenschappelijk bekend als Curcuma longa, staat niet alleen bekend om zijn vermogen om gerechten een levendige kleur en unieke smaak te geven, maar wordt ook al eeuwenlang geprezen om zijn gezondheid bevorderende eigenschappen. In dit deskundige artikel bespreken we de wetenschappelijke onderbouwing van de gezondheidsvoordelen en de voorzichtigheid die in acht moet worden genomen bij het gebruik in supplementvorm. Ontdek waarom kurkuma meer is dan alleen een specerij en hoe het een plaats kan verdienen in uw dagelijkse gezondheidsroutine. 

Wat is kurkuma?

Kurkuma, of Curcuma longa, is een meerjarige plant uit de gemberfamilie (Zingiberaceae) die het meest bekend is om zijn kenmerkende wortelstokken. Deze wortelstokken zijn de bron van de gele specerij die een essentiële rol speelt in veel keukens en geneeskundige werkwijzen over de hele wereld, vooral in Zuidoost-Azië. 

Kurkuma plant (Curcuma Longa)

Kurkuma komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en India, waar het klimaat ideaal is voor de groei. Het warme, vochtige weer en de vruchtbare grond in deze regio’s zorgen voor de perfecte groeiomstandigheden. De plant werd al in de oudheid gebruikt in India en heeft zich van daaruit verspreid naar andere delen van Azië, Afrika en het Caribisch gebied.

Kurkuma wordt gekweekt uit de wortelstokken (rhizomes) die na de laatste vorstperiode worden geplant. De plant heeft een groeicyclus van ongeveer 8 tot 10 maanden. De bladeren zijn breed en groen, met een lengte tot 1 meter. Wanneer de bladeren beginnen te verwelken, is dat een teken dat de wortelstokken klaar zijn om geoogst te worden. De wortelstokken worden voorzichtig uitgegraven en zorg ervoor dat ze niet beschadigd raken, omdat dit de kwaliteit van het kruid kan aantasten. 

Kurkuma wortel

De kurkuma wortel is technisch gezien een wortelstok. Deze wortelstokken zijn stevig, vertakt en hebben een ruwe, bruinachtige huid. De binnenkant is helder oranje tot geel, afhankelijk van de variëteit. Deze kleur is te danken aan de aanwezigheid van curcumine, het actieve ingrediënt dat ook zorgt voor de gezondheidsvoordelen waar kurkuma bekend om staat. 

Kurkuma als kruid

Na de oogst worden de kurkuma wortelstokken gewassen en gekookt. Dit kookproces helpt om de proteïnen af te breken, waardoor de kleurstoffen beter beschikbaar worden en de wortelstokken makkelijker te drogen zijn. Na het koken worden de wortelstokken gedroogd in de zon of in speciale droogkamers en vervolgens vermalen tot poeder. Dit poeder wordt meestal gebruikt in de keuken als specerij. 

Gebruik in de keuken en traditionele geneeskunde

In de keuken wordt kurkuma vooral gebruikt als kleur- en smaakstof. Het is een essentieel ingrediënt in curry’s en geeft een aardse en licht bittere smaak die gerechten verrijkt. In de traditionele Ayurvedische geneeskunde wordt kurkuma gebruikt voor zijn ontstekingsremmende, antioxiderende en antimicrobiële eigenschappen. Het wordt beschouwd als een natuurlijk medicijn dat helpt bij de behandeling van verschillende aandoeningen. 

kurkuma
kurkuma

Curcumine

Curcumine is de belangrijkste bioactieve stof in de wortelstokken van de kurkuma plant (Curcuma longa). Deze krachtige verbinding is verantwoordelijk voor de kenmerkende heldergele kleur van kurkuma en wordt al eeuwenlang gewaardeerd om zijn medicinale eigenschappen en als kleurstof. 

Wat is Curcumine?

Curcumine wordt gewonnen uit de gedroogde wortelstokken van kurkuma. Het extractieproces begint meestal met het vermalen van de wortelstokken tot poeder, dat vervolgens wordt behandeld met een oplosmiddel zoals ethanol of hexaan. Dit oplosmiddel helpt om de curcumine te scheiden van de andere bestanddelen van de wortelstok. Na extractie wordt het oplosmiddel verwijderd door verdamping en wordt de overgebleven curcumine verder gezuiverd door verschillende filtratie- en kristallisatiestappen. Het eindresultaat is een sterk geconcentreerd curcumine poeder. 

Chemische eigenschappen

Curcumine behoort tot een klasse verbindingen die bekend staan als curcuminoïden, die deel uitmaken van een grotere groep fenolische verbindingen. De chemische structuur van curcumine bestaat uit twee aromatische ringsystemen die verbonden zijn door een brug van koolstofatomen. Deze structuur is cruciaal voor de antioxidant werking, waarbij het vrije radicalen kan neutraliseren. 

Actieve ingrediënten

Naast curcumine bevat kurkuma andere curcuminoïden zoals demethoxycurcumine en bisdemethoxycurcumine. Deze verbindingen werken synergetisch met curcumine en dragen bij aan de therapeutische effecten van kurkuma.

De combinatie van deze biochemische eigenschappen maakt curcumine een veelbelovend ingrediënt voor de ontwikkeling van natuurlijke geneesmiddelen en voedingssupplementen. Het onderzoek naar curcumine blijft groeien en wetenschappers blijven de potentiële toepassingen ervan bij de behandeling en preventie van vele ziekten onderzoeken.  

Gezondheidsvoordelen van kurkuma

Kurkuma, een specerij die al duizenden jaren in de Ayurvedische geneeskunde wordt gebruikt, heeft verschillende eigenschappen waar wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan. 

Kurkuma en afvallen

Studies wijzen erop dat kurkuma een positieve invloed kan hebben op het onder controle houden van het lichaamsgewicht door zijn invloed op vetweefsel en afvallen. De actieve bestanddelen zoals curcumine kunnen helpen bij het reguleren van ontstekingen die geassocieerd worden met obesitas en stofwisselingsziekten, hoewel de exacte mechanismen en klinische relevantie verder onderzocht moeten worden. 

Antioxiderende eigenschappen

Curcumine, het actieve ingrediënt in kurkuma, staat bekend om zijn krachtige antioxiderende eigenschappen. Antioxidanten helpen bij het verminderen van schade door vrije radicalen, die cel schade kunnen veroorzaken en kunnen bijdragen aan verschillende chronische ziekten. 

Lever gezondheid

Bepaalde onderzoeken suggereren dat kurkuma de leverfunctie kan helpen ondersteunen door zijn antioxiderende eigenschappen en mogelijke beschermende effecten tegen bepaalde gifstoffen. 

Immuunsysteem en weerstand

Kurkuma wordt traditioneel gebruikt om het immuunsysteem te versterken. Het zou ontstekingsremmende en antimicrobiële eigenschappen hebben, waardoor het een nuttige ondersteuning kan zijn voor het algemene immuunsysteem. 

Spijsvertering

Kurkuma wordt in traditionele geneeskundige systemen al lang gebruikt om spijsverteringsproblemen te verlichten. Het kan helpen gal en andere spijsverteringsenzymen te produceren die de spijsvertering verbeteren en symptomen van een opgeblazen gevoel en winderigheid verminderen. 

Hart en bloedvaten

Er zijn aanwijzingen dat kurkuma een positief effect kan hebben op de gezondheid van hart en bloedvaten door de endotheel functie, of de gezondheid van de bloedvatwand, te verbeteren. Daarnaast kan het ontstekingsremmende eigenschappen hebben die gunstig zijn voor de gezondheid van het hart. 

Gezonde gewrichten en botten

Traditioneel wordt kurkuma gebruikt om de symptomen van artritis en andere ontsteking gerelateerde gewrichtsaandoeningen te verlichten. De ontstekingsremmende eigenschappen kunnen hierbij een rol spelen, hoewel er meer onderzoek nodig is om deze effecten volledig te begrijpen. 

Gezondheid van de huid

Kurkuma kan bijdragen aan een gezonde huid door zijn ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen. Het wordt soms plaatselijk toegepast in de vorm van pasta’s of maskers om de huid te kalmeren en de uitstraling te verbeteren. 

Mentale prestaties

Voorlopige studies suggereren dat curcumine neuro protectieve eigenschappen heeft en cognitieve functies zou kunnen ondersteunen. Er is echter meer onderzoek nodig om de potentiële voordelen van kurkuma voor de geestelijke gezondheid te bevestigen. 

4.8/5

Krachtig en zuiver kurkuma supplement

Mogelijke bijwerkingen van kurkuma

Hoewel kurkuma veel voordelen voor de gezondheid biedt, is het belangrijk om bewust te zijn van de mogelijke bijwerkingen, vooral bij overmatig gebruik of in combinatie met bepaalde medicijnen. 

Overzicht van mogelijke negatieve effecten bij overmatig gebruik

Kurkuma wordt over het algemeen als veilig beschouwd als het in gematigde hoeveelheden wordt gebruikt, zoals bij het koken. Langdurige consumptie van hoge doses kan echter een aantal negatieve effecten hebben:

  • Maagdarmproblemen: Overmatige consumptie van kurkuma kan leiden tot maagklachten, zoals brandend maagzuur, diarree en maagirritatie. Dit is voornamelijk te wijten aan de krachtige actieve ingrediënten die bij hoge concentraties de maag kunnen irriteren.
  • Verhoogd risico op bloedingen: Curcumine kan de bloedstolling beïnvloeden. In hoge doses kan het het risico op bloedingen verhogen, vooral bij personen die al een verminderde stollingsfunctie hebben of bloedverdunnende medicijnen gebruiken.
  • Lever problemen: Hoewel kurkuma in sommige onderzoeken wordt genoemd als lever ondersteunend, kunnen zeer hoge doses levertoxiciteit veroorzaken of bestaande leveraandoeningen verergeren.
  • Invloed op de galblaas: Kurkuma kan de galblaas stimuleren om gal te produceren. Dit kan problematisch zijn voor mensen met galblaasaandoeningen, zoals galstenen. 

Interacties met medicijnen en andere kruiden

Kurkuma kan een wisselwerking hebben met verschillende soorten medicijnen, wat ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee kan brengen:

  • Bloedverdunners: Zoals eerder vermeld, kan kurkuma de bloedstolling beïnvloeden. Dit betekent dat het kan interfereren met bloed verdunnende medicijnen zoals warfarine, clopidogrel en aspirine, waardoor het risico op bloedingen toeneemt.
  • Diabetesmedicijnen: Kurkuma kan de bloedsuikerspiegel beïnvloeden. Dit kan een wisselwerking hebben met diabetesmedicijnen, waardoor het risico op hypoglykemie (te lage bloedsuikerspiegel) toeneemt.
  • Antacida: Aangezien kurkuma brandend maagzuur kan veroorzaken of verergeren, kan het de effectiviteit van antacida verminderen of tegengaan.
  • Andere kruidensupplementen: Het combineren van kurkuma met andere supplementen die ook invloed hebben op de bloedstolling, zoals ginkgo biloba, knoflook en ginseng, kan het risico op bloedingen verder verhogen. 

Supplementen met kurkuma

Kurkuma bestaat in verschillende vormen als kurkuma supplement, elk met specifieke toepassingen en voordelen. Het kiezen van het juiste type supplement en dosering is essentieel voor het maximaliseren van de voordelen voor de gezondheid en het minimaliseren van mogelijke risico’s. 

Kurkuma thee

Kurkuma thee wordt gemaakt door gemalen kurkuma te brouwen, soms gemengd met andere kruiden zoals zwarte peper en gember. Deze thee wordt vaak gedronken vanwege de ontstekingsremmende eigenschappen en als algemene gezondheidsboost. Het is een makkelijke en aangename manier om dagelijks kurkuma te consumeren.

Kurkuma poeder

Kurkuma poeder is de gemalen vorm van de gedroogde kurkuma wortelstokken en is hetzelfde product dat gebruikt wordt bij het koken. Het poeder kan gemakkelijk worden toegevoegd aan eten en drinken. Het voordeel van kurkuma poeder is de veelzijdigheid, maar het heeft een relatief lage biologische beschikbaarheid, wat betekent dat het lichaam moeite kan hebben om de curcumine effectief op te nemen. 

Kurkuma olie

Kurkuma olie wordt geëxtraheerd uit de wortel en bevat zowel vluchtige oliën als curcuminoïden. Deze olie kan inwendig of uitwendig gebruikt worden en wordt vaak gebruikt vanwege de mogelijk krachtige ontstekingsremmende en antioxiderende effecten. 

Kurkuma pillen, tabletten en capsules

Deze vormen van kurkuma bieden een geconcentreerde dosis curcuminoïden en zijn ontworpen om de absorptie te verbeteren. Ze zijn vooral populair bij mensen die niet bereid of in staat zijn om regelmatig kurkuma in hun dieet op te nemen. Sommige producten bevatten piperine, een extract uit zwarte peper, waarvan bekend is dat het de biologische beschikbaarheid van curcumine aanzienlijk kan verhogen.

Hoe kies ik een goed supplement?

Bij het kiezen van een kurkuma supplement is het belangrijk om de volgende factoren in overweging te nemen:

  • Bio beschikbaarheid: Zoek naar supplementen die componenten bevatten die de opname van curcumine bevorderen, zoals piperine. Zonder deze kan het lichaam de actieve ingrediënten in kurkuma slecht absorberen.
  • Dosering: Het is belangrijk om de juiste dosering te kiezen op basis van je gezondheidstoestand en de aanbevelingen van een gezondheidsprofessional. Overconsumptie kan leiden tot bijwerkingen.
  • Certificering: Kies producten die gecertificeerd zijn door derde partijen voor zuiverheid en dosering. Dit helpt het risico op besmetting met schadelijke stoffen te minimaliseren.
  • Volledig spectrum vs Isolaten: Full spectrum supplementen bevatten alle natuurlijke bestanddelen van de kurkumawortel, terwijl isolaten pure curcumine bevatten. Hoewel isolaten hogere concentraties actieve ingrediënten bevatten, missen ze de synergetische effecten van de volledige wortel. 
4.8/5

Krachtig en zuiver kurkuma supplement

Veel gestelde vragen over kurkuma

Kurkuma wordt vaak gebruikt vanwege zijn ontstekingsremmende eigenschappen en kan bijdragen aan de gezondheid van het spijsverteringsstelsel en de leverfunctie.

Kurkuma supplementen kunnen worden ingenomen met een maaltijd die vet bevat om de opname te verbeteren. 

U kunt dagelijks ongeveer 500 tot 2000 milligram kurkuma veilig gebruiken.

  1. van Elten, T., Groenenberg, I. Voedingshypes. TVPO 18, 8–10 (2023). https://doi.org/10.1007/s12503-023-1644-0
  2. Dijkstra, P. Het eeuwige dieet?. TPO – De Praktijk 14, 38 (2019). https://doi.org/10.1007/s12503-019-0078-1
  • Curcuma is een antioxidant en ondersteunt het immuunsysteem1
  • Curcuma ondersteunt de spijsvertering, stimuleert de eetlust en is goed voor de lever en galfunctie1
  • Curcuma is goed voor het hart en de bloedsomloop1
  • Curcuma is voor het behoud van gezonde gewrichten en botten en is goed voor het zenuwstelsel1
  • Curcuma is voor het behoud van de gezonde huid en draagt bij tot normale mentale prestaties1
Gratis advies op maat

We geven u graag gratis uitgebreid advies van onze gezondheidsdeskundigen.

Picture of Joost
Joost

Productexpert

Picture of Robin
Robin

Productexpert

Picture of Claire
Claire

Productexpert

4.8/5

Krachtig en zuiver kurkuma supplement