Skip to content

Kraakbeen

Picture of Claire
Claire

Gezondheidsdeskundige Vaud

Kraakbeen speelt een essentiële rol in het menselijk lichaam door steun en flexibiliteit te bieden aan verschillende structuren, zoals gewrichten, de oren, en de neus. Het bestaat uit een gespecialiseerde matrix van cellen en eiwitten die unieke eigenschappen verlenen, zoals een hoge weerstand tegen druk en de capaciteit om als schokdemper te fungeren. Ondanks zijn cruciale functies en de complexiteit, heeft kraakbeen een beperkt vermogen tot zelfherstel, wat uitdagingen oplevert bij beschadiging of degeneratie. Dit artikel verkent de structuur, functie, en het herstelproces van kraakbeen.

Wat is kraakbeen?

Kraakbeen is een essentieel, maar vaak ondergewaardeerd type weefsel dat een vitale rol speelt binnen de complexe mechaniek van het menselijk lichaam. Dit bijzondere weefsel, dat zowel stevigheid als buitengewone flexibiliteit biedt, fungeert als een cruciaal element in de structuur en functionaliteit van diverse lichaamsdelen. Kraakbeen vindt men in gewrichten, waar het optreedt als een schokdemper die de impact van beweging vermindert, en in de oren, neus, tussenwervelschijven, en de luchtpijp, waar het structurele integriteit en flexibiliteit verleent.

De samenstelling van kraakbeen is uniek en bestaat uit chondrocyten, de gespecialiseerde cellen verantwoordelijk voor de aanmaak en het onderhoud van kraakbeen, ingebed in een extracellulaire matrix. Deze matrix is een complex netwerk van proteoglycanen (eiwit-suiker verbindingen), water, en collageenvezels. Deze samenstelling zorgt voor de unieke eigenschappen van kraakbeen, met name zijn vermogen om aanzienlijke druk te weerstaan terwijl het flexibel blijft.

Het onderscheid tussen kraakbeen en andere soorten lichaamsweefsels

Een van de meest opvallende kenmerken van kraakbeen is het gebrek aan bloedvaten. Deze eigenschap betekent dat kraakbeen voedingsstoffen ontvangt via diffusie vanuit de omliggende weefsels, een proces dat veel langzamer is dan de directe bloedtoevoer die de meeste andere weefsels genieten. Dit heeft significante implicaties voor het genezingsproces, dat bij kraakbeen trager verloopt in vergelijking met bijvoorbeeld botweefsel. Botweefsel, dat zowel hard als rigide is, contrasteert met kraakbeen door zijn vermogen om relatief snel te genezen dankzij de rijke vascularisatie. 

kraakbeen

Functie van kraakbeen

De rol van kraakbeen in het menselijk lichaam kan niet onderschat worden. Het biedt niet alleen een glad oppervlak voor gewrichtsbewegingen, wat essentieel is voor de soepele werking van het bewegingsapparaat, maar absorbeert ook effectief schokken tijdens fysieke activiteiten. Dit vermogen beschermt de botten tegen slijtage en mogelijke schade. Daarnaast draagt kraakbeen bij aan de structurele vorm en stabiliteit van verschillende lichaamsdelen, zoals de ribbenkast, die dankzij het kraakbeen zowel stevigheid als de nodige flexibiliteit voor ademhaling biedt. 

Soorten kraakbeen

Er zijn drie hoofdtypen kraakbeen, elk met specifieke eigenschappen en functies die aangepast zijn aan hun locatie en rol in het lichaam:

  • Hyalien kraakbeen: Dit type is het meest voorkomend en is van cruciaal belang voor de soepele werking van gewrichten, alsook voor de structuur van de ribben, neus, en luchtpijp. Het biedt een optimale balans tussen stevigheid en flexibiliteit, kenmerkend door zijn gladde, parelachtige oppervlak.
  • Elastisch kraakbeen: Kenmerkend door een hogere concentratie elastische vezels, biedt dit type kraakbeen superieure flexibiliteit, wat onmisbaar is voor de structuur van de oren en de epiglottis, waar aanpassingsvermogen van vorm essentieel is.
  • Fibreus kraakbeen: Dit is het sterkste en meest duurzame type kraakbeen, dankzij de hoge concentratie collageenvezels. Het is ontworpen om extreme druk en trekkracht te weerstaan, zoals in de tussenwervelschijven en knieën, waar het essentieel is voor het absorberen van schokken en het faciliteren van beweging. 

Kraakbeen herstellen

Het intrinsieke vermogen van kraakbeen om te herstellen is beperkt, wat voornamelijk te wijten is aan het gebrek aan bloedvaten. Dit maakt de voedingstoevering naar beschadigde gebieden moeilijk, wat het genezingsproces vertraagt. De traditionele benaderingen voor het behandelen van kraakbeenschade omvatten een combinatie van fysiotherapie, pijnbeheersing, en, in meer ernstige gevallen, chirurgische ingrepen zoals arthroscopie of zelfs volledige gewrichtsvervanging. Deze methoden richten zich voornamelijk op symptoomverlichting en het verbeteren van functie, maar bieden geen definitieve oplossing voor het herstel van het oorspronkelijke kraakbeenweefsel. 

4.8/5

Goed voor de gewrichten en kraakbeen*

Veel gestelde vragen over artrose

Kraakbeen is een stevig, flexibel weefsel dat voornamelijk bestaat uit cellen, collageen en proteoglycanen, en dat gewrichten ondersteunt en schokken absorbeert in het lichaam.

Kraakbeen bevindt zich in gewrichten, oren, neus, ribben en tussenwervelschijven.

Kraakbeenpijn wordt vaak omschreven als dof en zeurend, soms gepaard gaand met stijfheid en een gevoel van ongemak. 

  1. van den Berg, C. (2010). De botten en gewrichten. In: Voetdiagnostiek. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-7661-2_22
  2. Engelbert, R. (2006). Gegeneraliseerde hypermobiliteit van gewrichten. In: Fysioth. Casuïstiek – Boekblok. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-8645-1_53
  3. van Ochten, J. Pijnlijke gewrichten, differentiaaldiagnostisch denken. Bijblijven 31, 315–323 (2015). https://doi.org/10.1007/s12414-015-0038-9
  4. ter Horst, G.J., Kemper, R.H.A. (2009). Pijn bij reumatoïde artritis. In: Boekblok Pijn info. Pijn info. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-7316-1_150
  5. Vleeming, A., Stoeckart, R. & Snijders, C.J. Het sacro-iliacale gewricht ’ Anatomische, biomechanische en radiologische aspecten. STIM 11, 211–214 (1992). https://doi.org/10.1007/BF03075837
  6. Nelissen, R.G.H.H. (2008). Artrose. In: Verhaar, J.A.N., van Mourik, J.B.A. (eds) Orthopedie. Quintessens. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-6546-3_21
  7. Bos, W., Lems, W. Reumatoïde artritis. Bijblijven 31, 324–335 (2015). https://doi.org/10.1007/s12414-015-0043-z
  8. de Morree, J. (2008). 7 Bindweefsel van de spieren. In: Dynamiek van het menselijk bindweefsel. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-6584-5_7
  • Vitamine c draagt bij tot de normale collageenvorming1
  • Vitamine c draagt bij aan de normale werking van botten1
  • Vitamine c draagt bij tot de normale werking van het kraakbeen1
  • Vitamine c ondersteunt het immuunsysteem1
Gratis advies op maat

We geven u graag gratis uitgebreid advies van onze gezondheidsdeskundigen.

Picture of Joost
Joost

Productexpert

Picture of Robin
Robin

Productexpert

Picture of Claire
Claire

Productexpert

4.8/5

Goed voor de gewrichten en kraakbeen*