Skip to content

Overgang

Claire
Claire

Gezondheidsdeskundige Vaud

De overgang, vaak menopauze genoemd, is een natuurlijke en onvermijdelijke fase in het leven van een vrouw en markeert het einde van haar vruchtbare jaren. Deze periode wordt gekenmerkt door zowel fysieke als emotionele symptomen, die een grote invloed kunnen hebben op het dagelijks leven. Dit deskundige artikel biedt een grondig begrip van de overgang, inclusief uitleg over wat deze inhoudt, de duur, de verschillende fasen, de leeftijd waarop ze meestal begint, veel voorkomende symptomen en mogelijke behandelingen. 

Wat is de overgang?

De overgang verwijst naar de periode in het leven van een vrouw wanneer haar menstruatiecyclus onregelmatig wordt en uiteindelijk helemaal stopt. De belangrijkste oorzaak van deze overgang is een geleidelijke afname van de productie van de hormonen oestrogeen en progesteron door de eierstokken. Deze hormonale veranderingen leiden tot verschillende symptomen en klachten, variërend in intensiteit en ernst, die de levenskwaliteit kunnen beïnvloeden. 

Duur van de overgang

De duur van de overgang varieert enorm van persoon tot persoon. Het verloop bestaat meestal uit de premenopauze, een voorstadium dat enkele jaren kan duren, gevolgd door de menopauze zelf – gekenmerkt door het uitblijven van de menstruatie gedurende een ononderbroken periode van 12 maanden. Na de menopauze begint de postmenopauzale fase, die de rest van het leven van de vrouw duurt. Over het algemeen kan de hele overgangsperiode zo’n 7 tot 14 jaar duren. 

5 fases van de overgang

  1. Premenopauze: Dit is de beginfase, wanneer de vrouw nog regelmatig menstrueert.
  2. Perimenopauze: Gekenmerkt door de jaren vlak voor de menopauze, waarin de eerste symptomen verschijnen.
  3. Menopauze: Het officiële punt waarop een vrouw 12 maanden lang geen menstruatie heeft gehad.
  4. Postmenopauze: De periode na de menopauze, waarin de symptomen kunnen afnemen maar de risico’s op gezondheidsproblemen toenemen door lagere oestrogeenspiegels.
  5. Late postmenopauze: Deze fase heeft betrekking op de latere jaren en richt zich op het omgaan met gezondheidsrisico’s op de lange termijn.

Overgang en leeftijd

De gemiddelde leeftijd waarop de overgang begint, ligt rond 51 jaar, hoewel dit sterk kan variëren, van eind 40 tot begin 60. Factoren zoals erfelijkheid, levensstijl en algemene gezondheid spelen een rol bij het bepalen van het exacte moment waarop de overgang begint. 

Eerste symptomen van de overgang

Het begin van de overgang wordt door verschillende symptomen beschreven die jaren voor de laatste menstruatie kunnen beginnen. Deze vroege symptomen wijzen op het begin van hormonale verschuivingen in het lichaam. De meest voorkomende eerste symptomen zijn:

  • Onregelmatige menstruaties: Een van de eerste en meest opvallende veranderingen is de onregelmatigheid van de menstruatiecyclus. Dit kan variëren van kortere of langere cycli tot het overslaan van de menstruatie.
  • Opvliegers: Plotselinge golven van hitte die over het lichaam spoelen, vaak gepaard met roodheid van de huid en een zweterig gevoel, zijn typische indicatoren van de overgang.
  • Nachtelijk transpireren: Vergelijkbaar met opvliegers, maar dan vooral ‘s nachts, wat slaapproblemen kan veroorzaken door het ongemak en de onderbreking van de slaap.
  • Slaapproblemen: Moeite met inslapen of doorslapen, niet gerelateerd aan nachtelijk zweten, komt vaak voor en kan leiden tot vermoeidheid overdag.

Overgangsklachten en symptomen

De overgang kan een breed scala aan klachten en symptomen met zich meebrengen, die invloed hebben op zowel het fysieke als het emotionele welzijn.

Fysieke klachten

  • Opvliegers en nachtelijk transpireren: Plotselinge warmtegevoelens en intens zweten, vooral ‘s nachts.
  • Vaginale droogheid: Verminderde vochtigheid die ongemak en pijn tijdens seksuele activiteit kan veroorzaken.
  • Gewichtstoename: Veranderingen in metabolisme leiden vaak tot toename in gewicht, met name rond de buik.
  • Afname in botdichtheid: Verhoogd risico op osteoporose door verminderde oestrogeen productie.
  • Hartkloppingen: Onregelmatige of snelle hartslag die plotseling kan optreden.
  • Slecht slapen: Moeilijkheden met inslapen of doorslapen, los van nachtelijk zweten.
  • Afvallen: Hoewel minder gebruikelijk, kunnen sommige vrouwen gewichtsverlies ervaren tijdens de overgang.
  • Gewrichtspijn: Stijfheid en pijn in gewrichten en spieren, vergelijkbaar met artritische symptomen.
  • Hoofdpijn: Verhoogde frequentie of intensiteit van hoofdpijn, inclusief migraines.
  • Duizeligheid: Episodes van lichthoofdigheid of evenwichtsstoornissen.
  • Vermoeidheid: Aanhoudende vermoeidheid die niet verbetert met rust.
  • Afscheiding: Veranderingen in vaginale afscheiding, zowel in hoeveelheid als consistentie.
  • Buikpijn: Onverklaarbare pijn in de onderbuik of rond de maagstreek.
  • Droge ogen: Verminderde traanproductie leidt tot ongemak en irritatie.
  • Vocht vasthouden: Zwelling in handen, voeten, enkels of gezicht door vochtretentie.
  • Zweten: Toegenomen transpiratie buiten de opvliegers om.

Mentale en emotionele klachten

  • Depressie: Gevoelens van diepe droefheid, hopeloosheid of een gebrek aan interesse in dagelijkse activiteiten.
  • Stemmingswisselingen: Snelle veranderingen in emotionele toestand, van irritatie tot verdriet zonder duidelijke oorzaak.
  • Angstgevoelens: Toegenomen zorgen of gevoelens van nervositeit die niet gerelateerd zijn aan specifieke gebeurtenissen.
  • Concentratieproblemen en geheugenstoornissen: Moeite met focussen en onthouden van informatie. 

Overige Klachten

  • Misselijkheid: Periodieke gevoelens van misselijkheid zonder duidelijke oorzaak.
  • Spierpijn: Algemene pijn en ongemak in spieren.
  • Spotting en bloedverlies: Onregelmatige lichte bloedingen of spotting tussen de perioden door.

Deze symptomen kunnen variëren in intensiteit en regelmaat, en niet elke vrouw ervaart alle bovenstaande symptomen. De impact van deze symptomen kan ook variëren afhankelijk van individuele factoren, zoals algemene gezondheid, levensstijl en stress.

4.8/5

Voor een comfortabele overgang**

Diagnose van de overgang

Er bestaan geen specifieke tests voor de overgang, maar bloedtests kunnen inzicht geven in hormoonspiegels, zoals follikelstimulerend hormoon (FSH) en oestradiol, die kunnen helpen bepalen in welke menopauzale fase een vrouw zich bevindt.

Behandelopties voor de overgang

Hormoontherapie

Hormoontherapie biedt verlichting van symptomen door hormonen aan te vullen. Dit gaat echter gepaard met afwegingen over mogelijke risico’s, zoals een verhoogd risico op bepaalde gezondheidsproblemen. Het is essentieel om de voordelen af te wegen tegen de mogelijke risico’s. 

Alternatieve behandelingen

Aanpassingen in de levensstijl spelen een belangrijke rol bij het omgaan met overgangs klachten. Dit kan veranderingen in het dieet, regelmatige lichaamsbeweging, stressverminderende technieken zoals mindfullness en cognitieve gedragstherapie omvatten. 

Natuurlijke supplementen en vitamines, zoals Menopause Support bieden ondersteuning bij het doorlopen van een comfortabele overgang**. Het helpt vrouwen rustig en comfortabel alle natuurlijke fases van de overgang te doorlopen2.

4.8/5

Voor een comfortabele overgang**

  1. Groeneveld, J.M.P.F. et al. (2009). NHG-Standaard De overgang. In: Wiersma, T., Boukes, F.S., Geijer, R.M.M., Goudswaard, A.N. (eds) NHG-Standaarden 2009. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-6614-9_40
  2. Ottervanger, P., Smit, W. Hoe houd je vrouwen gezond en gelukkig aan het werk tijdens de overgang?. TBV – Tijdschr Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskd 24, 59–60 (2016). https://doi.org/10.1007/s12498-016-0023-y
  3. van Leusden, H. (2006). Welke factoren spelen een rol bij het wel/niet ontstaan van overgangsklachten?. In: Vademecum permanente nascholing huisartsen. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-8808-0_666

*Goedgekeurde gezondheidsclaims

  • Vitamine B heeft een gunstige invloed voor een goede geestelijke balans1
  • Vitamine B ondersteunt bij de vermindering van vermoeidheid en moeheid1
  • Vitamine B heeft een gunstige invloed op een goede geestelijke balans1
  • Vitamine B heeft een bijdrage tot de regulering van de hormonale activiteiten in het lichaam1
  • Vitamine B ondersteunt het energieniveau1
  • Vitamine B draagt bij aan de psychologische functies, zoals: concentratie, geheugen, gemoedstoestand, etc. 1

**Gezondheidsclaim in afwachting van Europese toelating

  • Zilverkaars helpt vrouwen rustig en comfortabel alle natuurlijke fases van de overgang te doorlopen2
  • Zilverkaars biedt een complete ondersteuning tijdens de menopauze (overgang) 2
  • Zilverkaars helpt bij een mentaal en fysiek comfort tijdens de overgang2
  • Zilverkaars nachtelijk transpireren2
  • Zilverkaars als u rusteloos bent2
Gratis advies op maat

We geven u graag gratis uitgebreid advies van onze gezondheidsdeskundigen.

Joost
Joost

Productexpert

Robin
Robin

Productexpert

Claire
Claire

Productexpert

4.8/5

Voor een comfortabele overgang**