Skip to content

Spier reuma

Picture of Claire
Claire

Gezondheidsdeskundige Vaud

Spier reuma, ook bekend als polymyalgia rheumatica (PMR), is een ontstekingsaandoening die vooral oudere volwassenen treft en gekenmerkt wordt door spierpijn en stijfheid rond de schouders, nek, bovenarmen en heupen. Dit deskundigenartikel biedt een uitgebreide kijk op spierreuma, inclusief de verschillen met andere vormen van reuma, oorzaken, symptomen, diagnose en behandelingsopties, met speciale aandacht voor spierreuma in de benen. 

Wat is spier reuma?

Spier reuma is een inflammatoire aandoening die resulteert in spierpijn en stijfheid, voornamelijk in de schouder- en bekkengebieden. Het treft vaker volwassenen boven de 50 jaar en kan significant invloed hebben op de kwaliteit van leven. 

Verschil tussen spierreuma en andere vormen van reuma

In tegenstelling tot andere reumatische aandoeningen, zoals reumatoïde artritis, concentreert spierreuma zich op de spieren in plaats van op de gewrichten. De symptomen zijn ook meer geconcentreerd rond specifieke gebieden (vooral schouders en heupen) en gaan niet gepaard met gewrichtsschade die zichtbaar is bij andere vormen van reuma. 

spier reuma
spier reuma

Oorzaken van spier reuma

Hoewel de exacte oorzaak van spierreuma niet volledig begrepen wordt, hebben onderzoekers verschillende factoren geïdentificeerd die bijdragen aan de ontwikkeling ervan. Deze factoren omvatten bekende risicofactoren en triggers, evenals theorieën over de oorsprong van de ziekte. 

Bekende risicofactoren en triggers

De kans op het ontwikkelen van spierreuma wordt beïnvloed door verschillende factoren:

  • Leeftijd: Spierreuma treft voornamelijk mensen die ouder zijn dan 50 jaar. Het risico neemt toe met de leeftijd, wat suggereert dat leeftijd gerelateerde veranderingen in het immuunsysteem of de stofwisseling een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van de aandoening.
  • Geslacht: Vrouwen hebben een hogere kans om spierreuma te ontwikkelen dan mannen. Dit verschil kan wijzen op de invloed van hormonale factoren of verschillen in de immuunrespons tussen geslachten.
  • Etniciteit: Spierreuma komt vaker voor bij mensen van Europese (vooral Scandinavische) afkomst. Dit patroon suggereert dat er genetische componenten betrokken zijn bij de vatbaarheid voor de ziekte. 

Theorieën over de oorsprong van de ziekte

Onderzoekers hebben verschillende theorieën ontwikkeld om de oorsprong van spierreuma te verklaren, waarbij ze wijzen op de interactie tussen genetische en omgevingsfactoren:

  • Erfelijkheid: Genetisch onderzoek heeft aangetoond dat mensen met bepaalde genetische markers een hoger risico lopen op het ontwikkelen van spierreuma. Dit suggereert dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt in de gevoeligheid voor de ziekte.
  • Externe triggers: Er is bewijs dat externe factoren, zoals virale of bacteriële infecties, een ontstekingsreactie kunnen uitlokken bij mensen met een genetische aanleg voor spierreuma. Deze infecties kunnen het immuunsysteem activeren op een manier die leidt tot de symptomen van spierreuma.
  • Immuunsysteem dysregulatie: Sommige theorieën suggereren dat spierreuma het resultaat is van een abnormale immuunrespons, waarbij het lichaam zijn eigen weefsels aanvalt, wat resulteert in ontsteking en de bijbehorende symptomen.
  • Omgevingsfactoren: Naast infecties kunnen andere omgevingsfactoren, zoals blootstelling aan bepaalde chemicaliën of extreme klimatologische omstandigheden, ook bijdragen aan de ontwikkeling van spierreuma. Deze factoren kunnen zowel de genetische aanleg als de immuunrespons beïnvloeden. 

Symptomen en klachten van spier reuma

Spier reuma uit zich in een reeks symptomen en klachten die zowel algemeen als specifiek voor de aandoening kunnen zijn. Deze symptomen kunnen niet alleen een grote invloed hebben op het fysieke welzijn van de patiënt, maar ook op zijn of haar emotionele en sociale leven. Hieronder volgt een gedetailleerde uitleg van deze symptomen en hun effecten. 

Algemene symptomen

De meest voorkomende symptomen van spier reuma omvatten:

  • Ochtendstijfheid: Dit is vaak het eerste teken van spierreuma, waarbij patiënten merken dat hun spieren stijf en pijnlijk zijn bij het ontwaken. Deze stijfheid kan zo ernstig zijn dat het routinematige ochtendactiviteiten, zoals uit bed komen, aanzienlijk bemoeilijkt.
  • Pijn: De pijn is diffuus en kan variëren in intensiteit, vaak beschreven als een diepe, zeurende pijn die zowel rust als activiteit kan beïnvloeden.
  • Vermoeidheid: Een overweldigend gevoel van uitputting dat niet evenredig is aan recente activiteiten. Deze vermoeidheid is vaak meer uitgesproken dan wat men zou verwachten bij normale dagelijkse inspanningen en herstelt niet noodzakelijkerwijs met rust. 

Specifieke symptomen gerelateerd aan spier reuma

Naast de algemene symptomen, zijn er specifieke tekenen die bijzonder indicatief zijn voor spierreuma:

  • Acute pijn en stijfheid in de schouder- en bekkengebieden: Deze symptomen kunnen plotseling opkomen en zijn vaak zo ernstig dat ze normale bewegingen beperken. De pijn en stijfheid kunnen asymmetrisch zijn, waarbij één zijde van het lichaam meer is aangedaan dan de andere.
  • Gevoeligheid bij aanraking: De gebieden rond de getroffen spieren kunnen uitzonderlijk gevoelig zijn, waardoor zelfs lichte aanrakingen of druk oncomfortabel of pijnlijk kunnen zijn. 

Impact op het dagelijks leven

De symptomen van spierreuma kunnen een aanzienlijke invloed hebben op de dagelijkse activiteiten en levenskwaliteit:

  • Moeilijkheden bij dagelijkse activiteiten: Taken die voorheen eenvoudig waren, zoals het aantrekken van kleding, boven het hoofd reiken of opstaan uit een zittende positie, kunnen uitdagend worden. Deze beperkingen kunnen leiden tot frustratie en een gevoel van afhankelijkheid.
  • Impact op persoonlijke verzorging en hygiëne: Activiteiten zoals het kammen van het haar, het nemen van een douche of het uitvoeren van persoonlijke hygiëneroutines kunnen pijnlijk en moeilijk zijn, wat de autonomie en het welzijn van de patiënt aantast.
  • Sociale en emotionele gevolgen: De chronische pijn en beperkingen die met spierreuma gepaard gaan, kunnen leiden tot sociale isolatie, depressie en angst, aangezien patiënten hun gebruikelijke activiteiten en hobby’s mogelijk moeten beperken of opgeven. 

Diagnose van spier reuma

De diagnose van spier reumatoïde artritis, een complexe en vaak verkeerd begrepen aandoening, vereist zorgvuldige evaluatie en een reeks diagnostische procedures. Ondanks de uitdagingen die gepaard gaan met het diagnosticeren van spierreumatoïde artritis, is een nauwkeurige diagnose cruciaal voor het starten van een effectieve behandeling en het verbeteren van de patiëntenzorg.

Medische tests en procedures

  1. Klinische presentatie: Het diagnostische proces begint met een grondige medische geschiedenis en lichamelijk onderzoek. Artsen letten op de typische symptomen van spierreuma, zoals spierpijn en stijfheid in de schouders en heupen, ochtendstijfheid, en hoe deze symptomen de dagelijkse activiteiten beïnvloeden. De leeftijd van de patiënt en het plotselinge begin van symptomen kunnen ook belangrijke aanwijzingen zijn.
  2. Bloedtests: Bloedonderzoeken zijn essentieel om tekenen van ontsteking in het lichaam te identificeren. Twee belangrijke markers zijn:
    • De bezinkingssnelheid van erytrocyten (BSE): Een verhoogde waarde kan wijzen op de aanwezigheid van een ontstekingsproces in het lichaam.
    • C-reactief proteïne (CRP): Net als BSE is een verhoogd CRP-niveau een indicator van ontsteking. Een significante verhoging ondersteunt de diagnose van spierreuma.
  3. Beeldvormend onderzoek: Hoewel spierreuma primair een klinische diagnose is, kunnen beeldvormende tests zoals echografie, MRI (Magnetic Resonance Imaging), en PET-scans (Positron Emission Tomography) worden gebruikt om de ontsteking van de weefsels rond de gewrichten te visualiseren en andere mogelijke oorzaken van de symptomen uit te sluiten. Deze onderzoeken kunnen helpen bij het identificeren van polymyalgia rheumatica-specifieke patronen van ontsteking die niet zichtbaar zijn bij andere aandoeningen.
4.8/5

Goed voor de gewrichten en kraakbeen*

Behandeling van spier reuma

De behandeling van spier reuma richt zich op het verminderen van ontstekingen, pijn en stijfheid om de kwaliteit van leven voor patiënten te verbeteren. De behandeling van deze aandoening bestaat uit een gecombineerde aanpak van medicatie en niet-medicamenteuze behandelingen.

Medicijnen

  • Corticosteroïden: Deze vormen de basis van de behandeling voor spierreuma en werken door ontsteking te verminderen, waardoor symptomen zoals pijn en stijfheid afnemen. Prednison is het meest voorgeschreven corticosteroïde. De startdosering is vaak hoger om de symptomen snel onder controle te krijgen, waarna de dosis geleidelijk wordt verlaagd om bijwerkingen te minimaliseren.
  • Pijnstillers: Naast corticosteroïden kunnen pijnstillers zoals NSAID’s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen) of paracetamol worden gebruikt om comfort te bieden en pijn te beheersen. Het gebruik van deze medicatie moet echter altijd in overleg met de arts gebeuren, om interacties en bijwerkingen te voorkomen.
  • DMARDs en Biologische Agentia: In sommige gevallen, wanneer patiënten niet goed reageren op corticosteroïden of wanneer langdurig gebruik van corticosteroïden niet wenselijk is, kunnen ziektemodificerende antireumatische geneesmiddelen (DMARDs) of biologische agentia overwogen worden. Deze medicijnen kunnen helpen het immuunsysteem te moduleren en ontstekingen te verminderen. 

Overige behandelingen

  • Fysiotherapie: Een essentieel onderdeel van de behandeling, fysiotherapie helpt patiënten om spierkracht te behouden, flexibiliteit te verbeteren, en de algemene functionaliteit te vergroten. Oefeningen die specifiek zijn ontworpen voor spierreuma patiënten kunnen helpen de symptomen te beheersen en de mobiliteit te verbeteren.
  • Levensstijlaanpassingen:
    • Regelmatige lichaamsbeweging: Zachte, regelmatige lichaamsbeweging zoals wandelen, zwemmen, of yoga kan helpen de spierstijfheid te verminderen en de algehele fysieke conditie te verbeteren. Het is belangrijk om activiteiten te kiezen die geen extra belasting vormen voor pijnlijke gebieden.
    • Gezonde voeding: Een evenwichtige voeding rijk aan ontstekingsremmende voedingsmiddelen kan helpen de algemene gezondheid te ondersteunen en mogelijk de ontstekingsreactie van het lichaam te verminderen. Voedingsmiddelen rijk aan omega-3 vetzuren, antioxidanten, en vezels worden aanbevolen.
    • Stressmanagement: Stress kan de symptomen van spierreuma verergeren. Technieken zoals mindfulness, meditatie, en ontspanningsoefeningen kunnen helpen stress te beheersen en het welzijn te verbeteren. 
4.8/5

Goed voor de gewrichten en kraakbeen*

Veel gestelde vragen over spier reuma

De eerste symptomen van spierreuma kunnen onder meer spierpijn, stijfheid en vermoeidheid zijn.

Spierreuma kan ernstige pijn, stijfheid en vermoeidheid veroorzaken en in sommige gevallen leiden tot ernstige beperkingen in de mobiliteit en kwaliteit van leven.

Spierreuma kan soms spontaan remissie vertonen, maar het kan ook chronisch blijven. 

Spierreuma, ook bekend als polymyalgia rheumatica, richt zich specifiek op spieren en gewrichten, terwijl reuma een bredere term is die verschillende aandoeningen van het bewegingsapparaat omvat, waaronder artritis.

  1. van den Berg, C. (2010). De botten en gewrichten. In: Voetdiagnostiek. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-7661-2_22
  2. Engelbert, R. (2006). Gegeneraliseerde hypermobiliteit van gewrichten. In: Fysioth. Casuïstiek – Boekblok. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-8645-1_53
  3. van Ochten, J. Pijnlijke gewrichten, differentiaaldiagnostisch denken. Bijblijven 31, 315–323 (2015). https://doi.org/10.1007/s12414-015-0038-9
  4. ter Horst, G.J., Kemper, R.H.A. (2009). Pijn bij reumatoïde artritis. In: Boekblok Pijn info. Pijn info. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-7316-1_150
  5. Vleeming, A., Stoeckart, R. & Snijders, C.J. Het sacro-iliacale gewricht ’ Anatomische, biomechanische en radiologische aspecten. STIM 11, 211–214 (1992). https://doi.org/10.1007/BF03075837
  6. Nelissen, R.G.H.H. (2008). Artrose. In: Verhaar, J.A.N., van Mourik, J.B.A. (eds) Orthopedie. Quintessens. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-6546-3_21
  7. Bos, W., Lems, W. Reumatoïde artritis. Bijblijven 31, 324–335 (2015). https://doi.org/10.1007/s12414-015-0043-z
  8. de Morree, J. (2008). 7 Bindweefsel van de spieren. In: Dynamiek van het menselijk bindweefsel. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-313-6584-5_7
  • Vitamine c draagt bij tot de normale collageenvorming1
  • Vitamine c draagt bij aan de normale werking van botten1
  • Vitamine c draagt bij tot de normale werking van het kraakbeen1
  • Vitamine c ondersteunt het immuunsysteem1
Gratis advies op maat

We geven u graag gratis uitgebreid advies van onze gezondheidsdeskundigen.

Picture of Joost
Joost

Productexpert

Picture of Robin
Robin

Productexpert

Picture of Claire
Claire

Productexpert

4.8/5

Goed voor de gewrichten en kraakbeen*