Skip to content

Blaasontsteking

Claire
Claire

Gezondheidsdeskundige Vaud

Blaasontsteking, medisch bekend als cystitis, treft jaarlijks miljoenen mensen wereldwijd. Deze aandoening, gekenmerkt door de ontsteking van de blaaswand, manifesteert zich door pijnlijke en oncomfortabele symptomen die de kwaliteit van leven aanzienlijk kunnen beïnvloeden. Dit artikel biedt een uitgebreide analyse van blaasontstekingen, inclusief de oorzaken, symptomen, risicofactoren, en de nieuwste behandelmethoden. 

Wat is een blaasontsteking?

Blaasontsteking ontstaat wanneer bacteriën, meestal E. coli, de urinewegen infiltreren en de blaas infecteren. Deze infectie leidt tot symptomen zoals pijn bij het urineren, een constante drang om te urineren, en troebele urine. Zonder behandeling kan de infectie zich uitbreiden naar de nieren, wat ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. 

Blaasontsteking bij mannen en vrouwen

Hoewel blaasontstekingen vaker voorkomen bij vrouwen, vanwege hun kortere plasbuis die dichter bij de anus ligt, kunnen mannen ook getroffen worden. Bij mannen kan een blaasontsteking een indicatie zijn van een onderliggend probleem, zoals een vergrote prostaat. 

blaasontsteking

Symptomen van blaasontsteking

De symptomen van een blaasontsteking kunnen aanzienlijk ongemak veroorzaken en de kwaliteit van leven verminderen. Ze variëren van een constante drang om te urineren tot een branderig gevoel tijdens het plassen, en in sommige gevallen zelfs bloed in de urine.

Frequente drang om te urineren

Een van de meest voorkomende symptomen van een blaasontsteking is een verhoogde aandrang om te urineren, zelfs als de blaas niet vol is. Dit kan gepaard gaan met het gevoel dat men onmiddellijk moet urineren, vaak zonder veel urine te produceren. 

Pijnlijk of brandend gevoel bij het plassen

Een branderig of pijnlijk gevoel tijdens het urineren is een duidelijk teken van een blaasontsteking. Dit ongemak is meestal het resultaat van de ontsteking van de blaaswand, die gevoelig wordt door de infectie. 

Troebele, donkere of sterk ruikende urine

Veranderingen in de urine, zoals troebelheid, een donkere kleur, of een sterke, onaangename geur, kunnen wijzen op een blaasontsteking. Bloed in de urine, bekend als hematurie, kan ook voorkomen, waardoor de urine roze, rood of cola-kleurig kan lijken. 

Bloed in de urine

De aanwezigheid van bloed in de urine, hoewel vaak alarmerend, is een symptoom dat kan wijzen op een blaasontsteking. Het is belangrijk om dit symptoom serieus te nemen en medische hulp te zoeken voor een juiste diagnose en behandeling. 

Pijn in de onderbuik of rug

Pijn of druk in de onderbuik, net boven het schaambeen, of in de onderrug kan een indicatie zijn van een blaasontsteking. Deze pijn kan constant aanwezig zijn of verergeren tijdens het urineren. 

Algemene symptomen

In sommige gevallen kunnen mensen met een blaasontsteking ook algemene symptomen ervaren, zoals vermoeidheid, een algeheel gevoel van onwel zijn, of koorts. Hoewel koorts minder gebruikelijk is bij een eenvoudige blaasontsteking, kan het wijzen op een meer ernstige infectie, zoals een nierinfectie. 

Urgentie en incontinentie

Een plotselinge en sterke drang om te urineren, die soms leidt tot urine-incontinentie, kan ook een symptoom zijn van blaasontsteking. Dit komt doordat de ontstoken blaas gevoeliger wordt en moeilijker controleerbaar is. 

Nachtelijk urineren

Toegenomen urineren tijdens de nacht, ook bekend als nocturie, kan een teken zijn van blaasontsteking. Dit symptoom kan de slaap verstoren en wijst op de noodzaak van medische evaluatie. 

Oorzaken van een blaasontsteking

De oorzaken van blaasontstekingen kunnen variëren, maar de meeste gevallen ontstaan wanneer bacteriën van buiten het lichaam de urinewegen binnendringen en zich vermenigvuldigen. Het begrijpen van de oorzaken is cruciaal voor het voorkomen en behandelen van deze aandoening. 

Bacteriële infecties

De primaire oorzaak van blaasontstekingen is de penetratie van bacteriën in de urinewegen. Deze bacteriën, meestal Escherichia coli (E. coli), komen van nature voor in de darmflora en kunnen de urinewegen binnendringen via de urethra. Eenmaal in de blaas kunnen deze bacteriën zich hechten aan de blaaswand en zich vermenigvuldigen, wat leidt tot een infectie en ontsteking. 

Korte plasbuis bij vrouwen

Anatomisch gezien hebben vrouwen een kortere plasbuis dan mannen, wat betekent dat bacteriën een kortere afstand hoeven af te leggen om de blaas te bereiken. Dit verklaart waarom blaasontstekingen vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen. 

Seksuele activiteit

Seksuele activiteit kan het risico op blaasontstekingen verhogen, met name bij vrouwen. Tijdens geslachtsgemeenschap kunnen bacteriën gemakkelijker in de urethra worden geduwd. Dit fenomeen staat soms bekend als “honeymoon cystitis.” 

Gebruik van bepaalde anticonceptiemethoden

Sommige anticonceptiemethoden, zoals spermiciden, diafragma’s, en niet-lubricerende condooms, kunnen het risico op blaasontstekingen verhogen. Spermiciden kunnen bijvoorbeeld de natuurlijke flora van de vagina verstoren, waardoor de kans op E. coli-infecties toeneemt. 

Menopauze

Na de menopauze ondergaan vrouwen hormonale veranderingen die de beschermende flora van de vagina kunnen aantasten. Verminderde oestrogeenniveaus kunnen leiden tot veranderingen in de urinewegen die het risico op infecties verhogen. 

Vergroot prostaat bij mannen

Bij mannen kan een vergrote prostaat de vrije stroom van urine belemmeren, waardoor urine in de blaas achterblijft. Dit kan een broedplaats voor bacteriën vormen, wat het risico op blaasontstekingen verhoogt. 

Blokkades in de urinewegen

Elke vorm van blokkade in de urinewegen, zoals nierstenen of een vergrote prostaat, kan de normale stroom van urine verhinderen en leiden tot een ophoping van bacteriën. 

Verzwakt immuunsysteem

Een verzwakt immuunsysteem, door aandoeningen zoals diabetes of HIV/AIDS, kan het lichaam minder effectief maken in het bestrijden van infecties, waaronder blaasontstekingen. 

Kathetergebruik

Langdurig gebruik van een urinewegkatheter kan het risico op blaasontstekingen verhogen omdat het een directe route biedt voor bacteriën om de blaas binnen te dringen. 

Persoonlijke hygiëne

Onjuiste persoonlijke hygiënepraktijken, zoals het afvegen van achter naar voren na een toiletbezoek, kunnen bacteriën van de anus naar de urethra overbrengen. 

Zeldzamere oorzaken

In sommige gevallen kunnen blaasontstekingen het gevolg zijn van niet-infectieuze oorzaken, zoals chemische irritatie van persoonlijke verzorgingsproducten, bestralingstherapie, of het gebruik van bepaalde medicijnen. 

Risicofactoren blaasontsteking

Verschillende risicofactoren kunnen de kans op het ontwikkelen van een blaasontsteking verhogen. Kennis van deze risicofactoren is van vitaal belang voor preventie en vroegtijdige detectie. 

Zwangerschap

Blaasontsteking tijdens de zwangerschap is een veelvoorkomend probleem dat serieuze aandacht vereist, gezien de mogelijke complicaties voor zowel de moeder als de ongeboren baby. Zwangerschap brengt significante lichamelijke veranderingen met zich mee, waaronder wijzigingen in de urinewegen, die het risico op urineweginfecties (UWI’s), waaronder blaasontstekingen, verhogen. Deze factoren kunnen de urineafvoer belemmeren en een omgeving creëren die bevorderlijk is voor bacteriële groei. 

Diabetes

Diabetes mellitus kan het risico op blaasontstekingen verhogen door het immuunsysteem te verzwakken en de weerstand tegen infecties te verminderen. Bovendien kan een hoge bloedsuikerspiegel een gunstige omgeving voor bacteriële groei creëren. 

Erfelijkheid

Sommige studies suggereren dat erfelijkheid een rol kan spelen bij de vatbaarheid voor blaasontstekingen. Mensen met familieleden die regelmatig last hebben van urineweginfecties kunnen zelf ook een hoger risico lopen. 

Gebrek aan vochtinname

Onvoldoende vochtinname kan leiden tot minder urineren, wat de kans verhoogt dat bacteriën zich vermenigvuldigen in de urinewegen. 

4.8/5

Voor cel bescherming van blaas en urinewegen*

Diagnose

Een accurate diagnose van blaasontsteking is essentieel voor een effectieve behandeling. Deze kan worden gesteld op basis van symptomen, laboratoriumonderzoek van urine en, in sommige gevallen, beeldvormend onderzoek. 

Professionele diagnose

Een medische professional zal de diagnose stellen op basis van een combinatie van klinische symptomen, laboratoriumtests, en soms ook beeldvormende technieken. 

Zelftest

Er zijn zelftests beschikbaar waarmee men thuis de aanwezigheid van een blaasontsteking kan onderzoeken. Deze tests zijn nuttig voor een snelle indicatie maar kunnen een professionele diagnose niet vervangen. 

Behandeling van blaasontsteking

De behandeling is gericht op het elimineren van de infectie, het verlichten van de symptomen en het voorkomen van herhaling.

Antibiotische behandeling

De primaire behandeling voor blaasontsteking is antibiotica. De keuze van het antibioticum hangt af van de specifieke bacteriën die de infectie veroorzaken en hun gevoeligheid voor verschillende antibiotica, wat vaak wordt bepaald door een urinekweek. Veelgebruikte antibiotica voor de behandeling van blaasontsteking omvatten:

  • Nitrofurantoïne: Effectief voor de meeste stammen van E. coli, de meest voorkomende veroorzaker van UWI’s.
  • Trimethoprim/sulfamethoxazole (TMP/SMX): Eens een eerstelijnsbehandeling, maar door toenemende resistentie in sommige regio’s minder vaak voorgeschreven.
  • Fosfomycine: Een enkele dosis kan effectief zijn voor ongecompliceerde blaasontstekingen.
  • Cefalexine en Amoxicilline/clavulaanzuur: Alternatieven, afhankelijk van de lokale resistentiepatronen en patiëntspecifieke factoren.

De duur van de behandeling kan variëren van een enkele dosis tot een kuur van 5-7 dagen, afhankelijk van de ernst van de infectie en de gebruikte medicatie. 

Symptomatische behandeling

Naast antibiotica kunnen verschillende maatregelen worden genomen om de symptomen van een blaasontsteking te verlichten:

  • Pijnstillers: Over-the-counter (OTC) pijnstillers zoals ibuprofen of paracetamol kunnen helpen bij het verlichten van pijn en ongemak.
  • Phenazopyridine: Een OTC-medicijn dat tijdelijk de binnenkant van de blaas kan verdoven, waardoor de urgentie en het branderige gevoel bij het urineren verminderen. Dit middel verandert de kleur van de urine in oranje of rood, wat normaal is en niet alarmerend moet zijn. 

Hydratatie en voedingsaanpassingen

Voldoende hydratatie is cruciaal voor patiënten met blaasontsteking. Het drinken van veel water helpt bij het doorspoelen van bacteriën uit de urinewegen. Het beperken van irriterende stoffen zoals cafeïne, alcohol, en pittige voedingsmiddelen kan ook helpen de blaasirritatie te verminderen. 

Alternatieve behandelingen

Hoewel minder effectief dan antibiotische therapie, kunnen sommige alternatieve behandelingen nuttig zijn als aanvullende maatregelen:

  • Cranberrysap of -supplementen: Er is enig bewijs dat cranberryproducten het risico op herhaalde UWI’s kunnen verminderen door te voorkomen dat bacteriën zich hechten aan de blaaswand.
  • Probiotica: Vooral lactobacillussoorten, kunnen helpen bij het herstellen en onderhouden van een gezonde vaginale flora, wat mogelijk het risico op blaasontstekingen kan verminderen.
4.8/5

Voor cel bescherming van blaas en urinewegen*

Behandeling blaasontsteking

Hoewel de behandeling meestal effectief is, kan de aandoening aanzienlijke ongemakken veroorzaken en herhaaldelijk terugkeren bij sommige individuen. Gelukkig zijn er diverse strategieën en leefstijl aanpassingen die het risico op het ontwikkelen van een blaasontsteking kunnen verminderen. 

Voldoende hydratatie

Een van de meest effectieve manieren om blaasontsteking te voorkomen is door voldoende te hydrateren. Het drinken van veel water helpt de urinewegen regelmatig door te spoelen, waardoor bacteriën minder kans hebben zich te vermenigvuldigen en een infectie te veroorzaken. Streef naar ten minste 1,5 tot 2 liter water per dag, afhankelijk van uw activiteitsniveau en klimaat. 

Plas wanneer nodig

Het ophouden van urine kan de groei van bacteriën in de blaas bevorderen. Probeer te urineren wanneer u de aandrang voelt en zorg ervoor dat uw blaas volledig geleegd wordt. Dit helpt om bacteriën uit te spoelen voordat ze een infectie kunnen veroorzaken. 

Urineren na geslachtsgemeenschap

Seksuele activiteit kan bacteriën in de buurt van de urethra duwen, waardoor het risico op een blaasontsteking toeneemt. Urineren direct na geslachtsgemeenschap helpt om deze bacteriën weg te spoelen en het risico op infectie te verkleinen. 

Goede persoonlijke hygiëne

Praktiseer goede persoonlijke hygiëne om het risico op blaasontstekingen te verminderen. Dit omvat het zorgvuldig afvegen van voor naar achter na een toiletbezoek om te voorkomen dat bacteriën van het anale gebied naar de urethra worden overgebracht. Het is ook raadzaam om douchen boven baden te verkiezen om te voorkomen dat bacteriën zich in het water rond de urethra verzamelen. 

Goede persoonlijke hygiëne

Praktiseer goede persoonlijke hygiëne om het risico op blaasontstekingen te verminderen. Dit omvat het zorgvuldig afvegen van voor naar achter na een toiletbezoek om te voorkomen dat bacteriën van het anale gebied naar de urethra worden overgebracht. Het is ook raadzaam om douchen boven baden te verkiezen om te voorkomen dat bacteriën zich in het water rond de urethra verzamelen. 

Gezonde voeding

Een gezond dieet dat rijk is aan vitamines en mineralen kan het immuunsysteem ondersteunen en het lichaam helpen infecties te bestrijden. Overweeg voedingsmiddelen die rijk zijn aan antioxidanten, zoals fruit, groenten en volle granen. 

Veel gestelde vragen over blaasontsteking

De symptomen van een blaasontsteking zijn onder meer frequent urineren, een branderig gevoel bij het plassen, troebele urine en buikpijn. 

Het is mogelijk om milde blaasontstekingen te verlichten met veel water drinken en cranberrysap, maar bij ernstige symptomen is medische behandeling nodig.

Het drinken van veel water en het nemen van antibiotica voorgeschreven door een arts kunnen helpen bij een blaasontsteking. 

Een blaasontsteking kan soms vanzelf verdwijnen, maar het kan ook ernstiger worden zonder behandeling, dus medisch advies wordt altijd aanbevolen.

  1. Potkamp, J. Blaasontsteking. TIJD. PRAKT.ONDERST. 6, 78 (2011). https://doi.org/10.1007/s12503-011-0049-7
  2. Hugenholtz, M. Cranberries ter voorkoming van blaasontstekingalternatieve geneeswijze Cochrane-review urineweginfecties . HUWE 45, 664 (2002). https://doi.org/10.1007/BF03083059
  3. Eekhof, J. Cranberry’s tegen blaasontsteking. HUISARTS WETENSCHAP 54, 635 (2011). https://doi.org/10.1007/s12445-011-0312-8
  • Vitamine C zorgt mede voor een goede weerstand
  • Vitamine C helpt lichaamscellen te beschermen tegen invloeden van buitenaf
Gratis advies op maat

We geven u graag gratis uitgebreid advies van onze gezondheidsdeskundigen.

Joost
Joost

Productexpert

Robin
Robin

Productexpert

Claire
Claire

Productexpert

4.8/5

Voor cel bescherming van blaas en urinewegen*